Nữ kỹ sư trẻ miệt mài nghiên cứu công nghệ nuôi cấy mô, mở hướng đi mới cho cây giống Việt

Hành trình khởi nghiệp từ đam mê khoa học nông nghiệp

Giữa vùng quê xã Bình Phan, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang, một mô hình sản xuất cây giống ứng dụng công nghệ cao đang âm thầm phát triển và tạo được dấu ấn rõ nét trong giới nông nghiệp. Đứng sau mô hình đó là vợ chồng kỹ sư trẻ Bùi Thị Kim Thanh (sinh năm 1992) và Ngô Hùng Vũ (sinh năm 1993), những người đã lựa chọn con đường khởi nghiệp không bằng thương mại hay dịch vụ, mà bằng tri thức khoa học và niềm đam mê với cây trồng.

Sau thời gian công tác tại Viện Cây ăn quả miền Nam, nơi giúp cả hai tích lũy nền tảng kiến thức vững chắc về sinh học thực vật và công nghệ nhân giống, vợ chồng chị Thanh quyết định trở về quê hương lập nghiệp. Với mong muốn tạo ra nguồn cây giống chất lượng cao, sạch bệnh, giá thành hợp lý cho nông dân, họ thành lập trang trại mang tên “Cây giống – Cấy mô 5Q”, từng bước xây dựng một cơ sở nuôi cấy mô bài bản ngay tại địa phương.

Quá trình nghiên cứu và làm chủ công nghệ nuôi cấy mô

Nuôi cấy mô, hay còn gọi là nhân giống in vitro, là phương pháp nhân giống vô tính hiện đại dựa trên tính toàn năng của tế bào thực vật. Chỉ từ một phần rất nhỏ của cây mẹ như đỉnh sinh trưởng, chồi non hay mô phân sinh, có thể tạo ra hàng nghìn cây con giống hệt nhau về mặt di truyền trong điều kiện vô trùng.

Để làm chủ được công nghệ này, vợ chồng chị Thanh đã dành hơn bốn năm miệt mài nghiên cứu, thử nghiệm và tối ưu quy trình cho từng nhóm cây khác nhau. Đến nay, cơ sở đã nuôi cấy thành công hơn 30 giống cây trồng, bao gồm khóm MD2, hoa cúc, cúc đồng tiền, lan Phi Điệp, các loại kiểng lá giá trị cao và một số cây trồng khó nhân giống bằng phương pháp truyền thống.

Quy trình nuôi cấy mô tại trang trại được xây dựng chặt chẽ qua ba giai đoạn chính. Giai đoạn đầu là khử trùng và nhập mẫu, yêu cầu độ chính xác cao để loại bỏ hoàn toàn vi sinh vật gây hại. Giai đoạn tiếp theo là tạo chồi và nhân nhanh số lượng chồi trong môi trường dinh dưỡng phù hợp. Cuối cùng là giai đoạn cấy rễ, giúp cây hoàn chỉnh trước khi đưa ra vườn ươm thuần dưỡng.

Mỗi giống cây lại đòi hỏi một công thức môi trường, nồng độ hormone sinh trưởng và điều kiện ánh sáng, nhiệt độ khác nhau. Có những giống chỉ cần vài tháng là hoàn thiện quy trình, nhưng cũng có những loài, đặc biệt là lan và cây thân gỗ, phải mất hơn một năm thử nghiệm mới đạt được tỷ lệ thành công ổn định.

Hình ảnh dưới đây minh họa việc ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả canh tác và giá trị sản phẩm:

https://vigen.vn/wp-content/uploads/2025/10/cay-chuoi-cay-mo-tai-vigen_11zon.webp

Những khó khăn và chi phí đầu tư ban đầu

Con đường khởi nghiệp bằng công nghệ nuôi cấy mô chưa bao giờ dễ dàng. Để xây dựng được phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn, hệ thống phòng vô trùng, phòng nuôi mẫu, phòng cấy chuyền và khu vườn ươm, vợ chồng chị Thanh đã đầu tư hơn 2 tỷ đồng trong suốt hơn bốn năm qua. Đây là con số không nhỏ đối với những người trẻ bắt đầu từ con số gần như bằng không.

Không chỉ tốn kém về chi phí, nuôi cấy mô còn đòi hỏi sự kiên nhẫn và chính xác tuyệt đối. Chỉ một sai sót nhỏ trong khâu vô trùng, pha môi trường hay điều kiện nuôi cấy cũng có thể khiến cả mẻ mẫu bị hỏng. Có những giai đoạn thất bại liên tiếp, nhưng thay vì bỏ cuộc, chị Thanh và chồng lại coi đó là dữ liệu thực tế quý giá để điều chỉnh và hoàn thiện quy trình.

Những kiến thức nền tảng và xu hướng công nghệ sinh học trong sản xuất cây giống hiện đại cũng được họ liên tục cập nhật thông qua các nguồn tài liệu chuyên ngành, hội thảo khoa học và các nền tảng chia sẻ kiến thức uy tín như https://vigen.vn/, nơi cung cấp nhiều thông tin hữu ích về cây giống, nuôi cấy mô và nông nghiệp công nghệ cao.

Giá trị vượt trội của cây giống nuôi cấy mô

Thành quả lớn nhất mà trang trại “Cây giống – Cấy mô 5Q” đạt được chính là nguồn cây giống có chất lượng đồng đều, sạch bệnh và giữ nguyên đặc tính ưu việt của cây mẹ. Nhờ được sản xuất trong điều kiện vô trùng và kiểm soát chặt chẽ, cây giống cấy mô có tỷ lệ sống cao, sinh trưởng mạnh và ít rủi ro sâu bệnh khi đưa ra trồng đại trà.

Một điểm đáng chú ý là dù áp dụng công nghệ cao, giá bán cây giống tại cơ sở vẫn được giữ ở mức hợp lý để nông dân dễ tiếp cận. Ví dụ, cây cúc đồng tiền trên thị trường thường có giá từ 5.500 đến 6.000 đồng mỗi cây, trong khi tại đây chỉ dao động khoảng 4.000 đến 4.500 đồng. Với giống cúc sống đời, giá bán cũng được giảm từ khoảng 4.000 đồng xuống còn 3.000 đồng mỗi cây, góp phần giảm chi phí đầu vào cho người trồng.

Không chỉ dừng lại ở cây nông nghiệp, trang trại còn phát triển mạnh các dòng kiểng lá đang được thị trường ưa chuộng, đáp ứng xu hướng chơi cây cảnh nội thất, văn phòng và không gian sống hiện đại. Những nhóm cây như anthurium, aglaonema với hình thái đẹp, màu sắc đa dạng đang ngày càng khẳng định giá trị kinh tế cao. Thông tin chuyên sâu về các dòng kiểng lá này cũng được nhiều người quan tâm và tìm hiểu thêm tại https://vigen.vn/kieng-la-nhap-khau-noi-dia/, cho thấy tiềm năng lớn của lĩnh vực cây cảnh nuôi cấy mô.

Hiệu quả kinh tế và tác động xã hội tại địa phương

Không chỉ mang lại giá trị kinh tế cho bản thân, mô hình của vợ chồng kỹ sư trẻ còn tạo ra tác động tích cực đến cộng đồng địa phương. Hiện nay, trang trại đang tạo việc làm ổn định cho bốn lao động thường xuyên với mức thu nhập khoảng 5 triệu đồng mỗi tháng, cùng nhiều lao động thời vụ vào các giai đoạn cao điểm.

Đáng chú ý hơn, chị Thanh và anh Vũ còn triển khai mô hình liên kết theo hướng kinh tế tập thể. Theo đó, một số hộ dân trong khu vực được hướng dẫn quy trình chăm sóc cây giống sau khi ra vườn ươm. Khi cây đạt tiêu chuẩn, cơ sở sẽ thu mua lại để cung ứng ra thị trường. Cách làm này không chỉ giúp người dân có thêm thu nhập mà còn góp phần lan tỏa kiến thức và kỹ thuật sản xuất cây giống chất lượng cao đến cộng đồng.

Hướng đi bền vững cho nông nghiệp công nghệ cao

Câu chuyện khởi nghiệp của nữ kỹ sư Bùi Thị Kim Thanh không chỉ là minh chứng cho tinh thần dám nghĩ dám làm của người trẻ, mà còn cho thấy tiềm năng to lớn của công nghệ nuôi cấy mô trong phát triển nông nghiệp bền vững. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, dịch bệnh cây trồng ngày càng phức tạp và thị trường đòi hỏi cao về chất lượng, việc làm chủ công nghệ nhân giống hiện đại là chìa khóa để nâng cao giá trị nông sản Việt.

Từ một phòng thí nghiệm nhỏ tại quê nhà, vợ chồng chị Thanh đang từng bước khẳng định vị thế của mình trong lĩnh vực cây giống cấy mô, mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp địa phương và truyền cảm hứng cho nhiều bạn trẻ lựa chọn con đường khởi nghiệp gắn liền với khoa học và giá trị bền vững.